Đền làng Yên Thổ

Email In PDF.

 NGUYỄN VĂN TRÒ                  alt

Đền làng Yên thổ, xã Yên Mật, huyện Kim Sơn thờ Triệu Quang Phục và cụ Chiêu mộ Ngô Thế Ổn. Vào cuối thế kỷ XVIII, có ba cụ xuống vùng ven biển để khẩn hoang lập làng. Cụ Ngô Thế Ổn từ làng Duyên Phúc xuống lập trại Yên Thổ, cụ Mai Trọng Huề xuống lập trại Mật Nhi, cụ Đào Ích Khiêu xuống lập trại Ninh Mật về sau này.

(Tranh: Anywhere.com)

              Năm 1829, cụ Nguyễn Công Trứ tổ chức khẩn hoang lập huyện Kim Sơn, các cụ đã ứng mộ; Cụ chiêu mộ Ngô Thế Ổn và hai cụ thứ mộ là cụ Phạm Cẩn và một cụ họ Ngô (Không rõ tên) cùng 10 cụ tổ của 10 dòng họ là: Ngô, Nguyễn, Trần, Phạm, Trịnh, Đinh, Hoàng, Lê, Hà, Phan đã lập nên một khu thổ cư được cụ Nguyễn Công Trứ cho lập trại Yên thổ. Trại Yên Thổ hình vuông vắn như cái bánh chưng, chiều bắc - nam dài 6 đạc, chiều đông - tây dài 5 đạc (mỗi đạc 60m) chia thành 2 xóm gọi là xóm 2, xóm 3. Có một đường trục ở phía làng, các xóm có đường xương cá như một cái ngõ. Bốn xung quanh làng đường rào bằng tre. Chỉ có một lối vào ở đầu làng trên trục đường chính.

            Cụ Ngô Thế Ổn đã chọn mảnh đất ở đầu làng để lập đền và rước chân nhang Triệu Quang Phục ở làng cũ Duyên Phúc về thờ. Về sau khi cụ Ngô Thế Ổn mất, dân làng thờ cụ ở gian bên cạnh.

            Làng có 2 cánh đồng là Bình An Xứ và An Bình Xứ. Cánh đồng An Bình Xứ rộng 85 mẫu, chiều dọc dài 18 đạc, chiều rộng dài 5 đạc. Cánh đồng Bình An Xứ rộng khoảng 70 mẫu, chiều dọc dài 14 đạc, chiều ngang 5 đạc. Giữa các cánh đồng có con mương dẫn thủy nhập điền. Làng có một bãi tha ma rộng 13 mẫu. Sau khi làng xóm được ổn định, các cụ lập hương ước quy định lệ trụ trong làng, tạo nên một xóm làng thuần phong, mỹ tục.

            Đền làng Yên Thổ, xã Yên Mật, huyện Kim Sơn ở phía tây nam của làng, quay hướng nam trông ra con ngòi và cánh đồng bát ngát. Đền có kiến trúc kiểu chữ "tam", 3 tòa. Tiền đường 3 gian, 2 dĩ, hoành vuông, ngói vảy, đầu hồi bít dốc. Vì kèo kiểu thượng trụ non, hạ giá chiêng, bào trơn đóng bén. Ở phía tiền đường có nhang án thờ công đường. Trung đường song song với tiền đường, xây cuốn bằng vòi, mật cát, bên trái có ban thờ quan văn và cụ chiêu mô, bên phải có ban thờ quan võ và thầu bản thổ. Chính tẩm 3 gian, hoành vuông, ngói vảy, vì kèo kiểu thượng trụ non, hạ giá chiêng như ở tiền đường. Giữa chính tẩm có long cung thờ tượng Triệu Quang Phục. Long cung sơn son thếp vàng lộng lẫy chạm long, ly, quy, phượng. Tượng Triệu Quang Phục bằng gỗ sơn son thếp vàng, mặt vuông chữ điền, tai dài, mặc áo thêu rồng, thắt đai ngọc, ngồi buông chân, đội mũ bình thiên hai tay để lên đùi rất uy nghiêm, đường bệ.

            Ngày 14 tháng 8 (Âm lịch) là ngày hội chính. Ngay từ ngày 13/8 (âm lịch), dân làng đã tế cáo yết thánh, ngày 14/8 (âm lịch) là ngày tế thánh. Trong ngày hội còn có các trò chơi: đánh cờ người, vật, vật cầu, leo cầu Ngô, bắt vịt... Vui nhất là trò chơi vật cầu. Vật cầu được tổ chức ở bãi vật cầu ngay cạnh đền. Quả cầu bằng củ chuối hột, đường kính khoảng 50 - 60cm nặng khoảng 20kg, được bôi bùn cho trơn. Quả bãi hội được đào 3 hố, 1 hố ở giữa và bốn hố ở hai bên bãi. Hố rộng khoảng 70cm, sâu 60cm. Hố giữa được bỏ bùn, Mỗi đợt vật cầu có 4 thanh niên trai tráng, mỗi bên 2 người, ngồi trên thành hố, bỏ chân xuống hố, 2 tay để lên thành hố. Ông trọng tài đứng ở giữa, đặt quả cầu bên cạnh hố... Sau 3 hồi 9 tiếng trống, ông trọng tài đặt quả cầu xuống hố, 4 đấu thủ lao vào tranh cầu giữa tiếng hò reo cổ vũ của dân làng và tiếng trống thôi thúc. Tranh được cầu là một việc khó, vì quả cầu được gọt nhẵn, dưới hố lại có bùn. Ai tranh được cầu đem về bỏ vào hố của mình là thắng. Đây là một môn thể thao luyện tập sức khỏe của cư dân vùng ven biển Kim Sơn.

thiet ke ong nhua tai tphcm mua bán đàn guitar tai tphcm du an Can ho Scenic Valley phu my hung mua container văn phòng gia re thiet ke ong nhua tai tphcm mua bán đàn guitar tai tphcm du an Can ho Scenic Valley phu my hung mua container văn phòng gia re