Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy Một đời đam mê nghệ thuật chèo

Email In PDF.

alt

Phóng viên (PV):Xin chào và chúc mừng nghệ sĩ nhân dân Mai Thủy! Đầu xuân 2016, công chúng yêu nghệ thuật rất phấn khởi khi Nghệ sĩ Ưu tú Mai Thủy được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý nhất của nghệ thuật biểu diễn nước nhà, đó là danh hiệu: Nghệ sĩ Nhân dân. Được biết, Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy là một trong những nghệ sĩ nhân dân trẻ tuổi nhất trong làng Chèo Việt Nam. Nghệ sĩ có thấy bất ngờ khi được phong tặng danh hiệu cao quý này không?

Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy:Thực ra trẻ hơn Mai Thủy có NSND Trung Hiếu và Tự Long cơ, còn Mai Thủy trẻ thứ ba. Bất ngờ thì không, còn hồi hộp thì có vì đợt VII (năm 2012) Mai Thủy cũng đã làm hồ sơ đề nghị phong tặng danh hiệu NSND và cũng đã đủ điều kiện xét tặng qua ba vòng rồi nhưng đến vòng xét tặng của Hội đồng cấp Nhà nước thì lại bị trượt (có lẽ mới có đủ 02 Huy chương Vàng và 01 Giải Diễn viên Xuất sắc vai Nữ pha sau khi được phong tặng danh hiệu NSUT nên chưa được..).

PV:Cơ duyên nào đã đưa nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy đến với chèo và gắn bó với chèo như là hơi thở của sự sống?

Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy:Từ bé, Mai Thủy đã được nghe mẹ hát chèo ru em và được đi xem bố mẹ tập văn nghệ ở xã Yên Phong- huyện Yên Mô, khi lớn lên học cấp II thì Mai Thủy lại được xem các cô chú ở Nhà hát Chèo Việt Nam về biểu diễn và thi thoảng được nghe NSUT Hà Thị Cầu hát xẩm nên có lẽ miền quê mình với những hoạt động văn hóa bình dị trong môi trường đó, tình cảm đó đã tạo động lực cho Mai Thủy đến với Chèo. Cơ duyên đến, khi thi xong kỳ thi Tốt nghiệp cấp II thì có 2 nghệ sĩ của đoàn Nghệ thuật Múa Rối Hà Nam Ninh là chú Nguyễn Minh Châu và Nguyễn Ngọc Thạch về Yên Phong tuyển sinh, thấy vậy mình cũng rất thích đi tuyển nhưng lại sợ bố và sau đó chính bố mình lại là người nói với mẹ dạy cho mình điệu hát Chèo "Trần tình" để sáng hôm sau đi tuyển. Thật may mắn, kỳ thi tuyển đó với sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo Nguyễn Minh Châu và Nguyễn Ngọc Thạch về việc dạy mình hát chèo và làm tiểu phẩm sau ba vòng sơ, trung và phúc tuyển của đoàn Nghệ thuật Múa rối Hà Nam Ninh, mình đã chính thức có giấy báo nhập học. Khi nhập trường, mình đã được các thầy cô là các nghệ sĩ đang công tác tại đoàn Nghệ thuật Chèo Hà Nam Ninh (nay là Nhà hát Chèo Nam Định) dạy hát như: NSUT Thanh Hương, NSUT Bích Thục, NSUT Công Trí, NS Trung Tuyến, NSUT Kim Chung, NSND Kim Liên và sau này được tiếp cận với các NSUT Minh Thu, NSUT Thanh Ngoan, NS Huyền Thanh khi Cục Nghệ thuật Biểu diễn tổ chức tập huấn cho các nghệ sĩ chèo tại Hà Nội thì mình lại càng thấm và yêu chèo hơn. Từ đó đến nay, với khoảng thời gian 30 năm công tác liên tục trong các đơn vị nghệ thuật, mình đã luôn nỗ lực hết mình, đồng thời có sự quan tâm của các vị lãnh đạo, anh chị em nghệ sĩ và có cả sự may mắn trong nghề nên mình được giao cho nhiều vai diễn trọng trách, dẫn chương trình (từ năm 1995), giáo viên giảng dạy và truyền vai mẫu cho các thế hệ học sinh của 4 khóa từ năm 2005 đến nay). Đặc biệt khi được giao nhiệm vụ giảng dạy lớp học sinh đào tạo tại Nhà hát, với kinh nghiệm còn khiêm tốn trong công tác giảng dạy nhưng với tâm huyết và trách nhiệm đào tạo diễn viên tương lai cho đơn vị nên mình luôn học hỏi các nghệ sĩ có thâm niên giảng dạy ở các trường khác để bổ sung kiến thức cho mình. Các khóa học sinh mình tham gia giảng dạy cũng đã nhiều em trưởng thành, hiện nay các em đang công tác tại Nhà hát và có nhiều em đã giành được Huy chương Vàng, Bạc qua các kỳ Liên hoan, Hội diễn và Cuộc thi Nghệ thuật chuyên nghiệp Toàn quốc và đảm nhiệm những vai diễn chính cũng như chính thứ trong các vở Chèo như các em: Anh Tú (1 HCV, 1 Giải Triển vọng); Thanh Tuyền (1 HCV, 1HCB, 1 Giải triển vọng); Ngọc Anh (1HCV); Lan Anh (1 Giải triển vọng), Hải Lý; hát chính trong các chương trình nghệ thuật dân gian như các em: Anh Tú, Thanh Thúy, Diệu Thuấn, Ngọc Xuân).

PV: Trên bước đường dấn thân vào nghệ thuật, Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy luôn tự khẳng định mình qua từng vai diễn. Xin chị có thể kể về những vai diễn tâm đắc nhất trong cuộc đời hoạt động biểu diễn của mình được không?

Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy:Tiền thân là một diễn viên đoàn Nghệ thuật Múa rối nên việc tiếp cận với nghệ thuật biểu diễn người thật là một nỗ lực rất lớn đối với mình, vì trước đây mình học nghề để biểu diễn con Rối  nên việc học nghệ thuật biểu diễn bằng cách sử dụng con rối sao cho linh hoạt, chỉ có hát và thoại là như biểu diễn chèo bây giờ (vì diễn Rối chèo mà). Năm 1990, khi đoàn Rối giải thể, Mai Thủy được phân công ra đoàn Ca múa nhạc Hà Nam Ninh và được phân công vai diễn Chim mặt người và Tịnh Tâm. Khi tách tỉnh, Mai Thủy về đoàn Nghệ thuật Ninh Bình (nay là Nhà hát Chèo Ninh Bình) mình được phân công nhiều thể loại vai diễn như: Hề áo ngắn (Hề Nhỡ trong vở chèo Cô Son, A Hoàn trong vở Nước mắt Vua Đinh); Đào thương (Kiều Nhi trong trích đoạn Thức dậy tình xưa, Hồng Ngọc trong vở Hoa khôi dạy chồng, Nắng trong vở Nỗi oan người trở về, Mây trong vở Chuyện tình người mất tích, Xúy Vân trong vở chèo Kim Nham, Thị Lụa trong vở chèo Trương Hán Siêu, bà Cẩm trong vở Tiếng hát đại ngàn; các vai khác như: Vua Đinh Toàn, Ưu bà Phạm Thị Trân trong vở Tấm áo Bào Hoàng đế v.v... Trong đó, vai diễn tâm đắc nhất trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật của mình là vai diễn Xúy Vân. Ở vai diễn này, Mai Thủy đã "Thổ tận can tràng" để thể hiện nên tính cách nhân vật Xúy Vân. Xúy Vân hát, Xúy vân cười, Xúy vân diễn hai mặt tình cảm trong một nhân vật (lúc đằm thắm, lúc nổi loạn) đòi hỏi người diễn viên phải hết sức tinh tế trong từng chi tiết diễn. Mai Thủy đã được sự giúp đỡ nhiệt tình của Đạo diễn NSND Bùi Đắc Sừ, sự quan tâm của lãnh đạo và anh chị em trong Nhà hát cũng như sự nỗ lực phấn đấu của bản thân nên Mai Thủy đã thành công xuất sắc với 1 Huy chương Vàng, 1 giải Diễn viên Xuất sắc vai Nữ pha do Bộ Văn hóa Thông tin trao tặng và 1 Bằng khen của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam trong Liên hoan Nghệ thuật Chèo chuyên nghiệp Toàn quốc tổ chức tại Thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh tháng 10/2001 sau khi được phong tặng danh hiệu NSUT (tháng 8/2001).

PV:Bằng niềm đam mê sáng tạo đầy nhiệt huyết của mình, nghệ sĩ đã từng đoạt được nhiều huy chương, giải thưởng tại các kỳ hội diễn chuyên nghiệp, được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú khi tuổi đời còn rất trẻ. Xin chị có thể chia sẻ với độc giả về những kỷ niệm khó quên đó được không?

alt

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang trao danh hiệu Nghệ sỹ nhân dân cho nghệ sỹ Mai Thủy-Ảnh: Mai Phương

Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy:Khi lao động nghệ thuật, mình chỉ biết nỗ lực cố gắng và phấn đấu để làm sao hát hay, diễn giỏi, thể hiện tốt nội tâm nhân vật chứ không hề tính toán. Có lẽ vì thế mà đã có người bảo mình kiêu căng, không hòa đồng cùng anh em... việc đó làm mình suy nghĩ rất nhiều và đã có lần xin nghỉ đi làm vì khóc...; khi biểu diễn trong Trại Thương binh C- Nho Quan thấy các thương bệnh binh họ hát cùng bài hát với nghệ sĩ nhưng không vào xem các nghệ sĩ biểu diễn mà ngồi mỗi người một góc...nhìn cảnh tượng ấy mình không cầm lòng được và cũng đã có lúc khi mình hát xong bài hát "Vết chân tròn trên cát" một anh thương binh từ dưới hậu trường lên bắt tay và giới thiệu quê quán của anh ấy làm mình sợ hết hồn...Thế rồi khi diễn vai Xúy Vân đến màn Xúy Vân giả dại thì ở dưới khán giả có tiếng khóc thét lên của em bé rồi có người lại nói "Như con điên ấy"... khi Xúy Vân giả dại bỏ chồng để đi với Trần Phương bị anh ta lại ruồng bỏ thì khán giả chửi "con gái ngu cho mày chết", đến khi Xúy Vân đi ăn xin gặp lại Kim Nham cho nắm cơm có thoi vàng bên trong thì nàng Xúy Vân thấy tủi hổ với người với đời nên tìm đến cái chết thì khán giả lại thương và nói "Anh yêu em Xúy Vân ơi!"...

PV: Cuộc đời hoạt động nghệ thuật của nghệ sĩ đã từng trải qua 3 đơn vị công tác là đoàn Nghệ thuật Múa rối Hà Nam Ninh, đoàn Ca múa nhạc Hà Nam Ninh và Nhà hát Chèo Ninh Bình. Hiện nay Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy đang làm Phó Giám đốc Nhà hát Chèo Ninh Bình, là người trực tiếp dạy hát chèo và truyền vai mẫu cho các lớp Năng khiếu đào tạo tại Nhà hát Chèo. Trên cương vị vừa là một nhà quản lý, một diễn viên chuyên nghiệp, vừa là giáo viên uy tín, nghệ sĩ có niềm mong đợi gì ở đội ngũ diễn viên trẻ? những tâm huyết của Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy trong việc xây dựng Nhà hát Chèo Ninh Bình trở thành một đơn vị nghệ thuật nhất nhì chiếng Chèo Nam?

Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy: Mình nghĩ rằng nghề gì cũng vậy, nếu mình hết lòng và tâm huyết với nghề thì nghề sẽ không phụ lòng mình. Các em trẻ hiện nay đang có rất nhiều cơ hội để được thể hiện tài năng của mình bởi vì các cuộc thi và các đợt liên hoan tổ chức liên tục hai hoặc ba năm một lần. Nếu có khả năng và cơ hội đi thi thì các em sẽ đoạt được những huy chương Vàng, Bạc và đó là tiền đề để xét tặng các danh hiệu cao quý Nghệ sĩ Ưu tú và Nghệ sĩ Nhân dân. Hy vọng trong tương lai, Nhà hát Chèo Ninh Bình sẽ có nhiều nghệ sĩ được phong tặng các danh hiệu cao quý đó. Đối với lớp học sinh Năng khiếu Nghệ thuật Chèo khóa IV, tôi rất mong các em nỗ lực phấn đấu trong công tác học tập và rèn luyện, noi gương những nghệ sĩ đi trước để hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập và sau này được thi tuyển làm diễn viên của Nhà hát.

PV:Cám ơn Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy đã tham gia cuộc trò chuyện với phóng viên Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình, chúc Nghệ sĩ Nhân dân Mai Thủy sức khỏe, hạnh phúc và tiếp tục cống hiến cho nghệ thuật Chèo ngày một phát triển!

MAI HƯƠNG (thực hiện)

thiet ke ong nhua tai tphcm mua bán đàn guitar tai tphcm du an Can ho Scenic Valley phu my hung mua container văn phòng gia re thiet ke ong nhua tai tphcm mua bán đàn guitar tai tphcm du an Can ho Scenic Valley phu my hung mua container văn phòng gia re