Đem mùa xuân đến với người lao động

Email In PDF.

alt

Một trong những nhân tố quan trọng góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân đảm bảo an sinh xã hội và thúc đẩy nền kinh tế của tỉnh phát triển nhanh, bền vững là công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm ổn định cho người lao động. Nhân kỷ niệm 25 năm tái lập tỉnh, phóng viên Tạp chí đã có cuộc phỏng vấn ông Lâm Xuân Phương, Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội về công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho người lao động trong thời gian qua.

 

Phóng viên:Qua 25 năm

 thực hiện công cuộc đổi mới, cùng với sự phát triển toàn diện vững chắc về mọi mặt kinh tế văn hóa, xã hội, thì nguồn lao động của tỉnh có những chuyển biến như thế nào, thưa ông?

Ông Lâm Xuân Phương, Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Ninh Bình:Những năm đầu tiên khi mới tái lập tỉnh, bên cạnh khó khăn chung về kinh tế- xã hội còn nghèo nàn, lạc hậu thì nguồn lao động của tỉnh cũng có nhiều hạn chế. Lực lượng lao động vừa thiếu về số lượng, vừa yếu về trình độ kỹ thuật, chuyên môn nghiệp vụ, chủ yếu là lao động phổ thông và làm nông nghiệp; tỉ lệ thất nghiệp cao, tỉ lệ lao động thiếu việc làm ở cả nông thôn và thành thị còn quá lớn… Xác định giải quyết việc làm cho người lao động là biện pháp hiệu quả giúp người dân tăng thu nhập, giảm nghèo bền vững, tỉnh luôn có những chính sách, giải pháp đẩy mạnh công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho người lao động. Nhờ đó, nguồn lao động của tỉnh trong thời gian qua cũng có những chuyển biến rõ rệt.

Tại thời điểm năm 1992 dân số của tỉnh là 819.550 người đến nay tăng trên 124 ngàn người. Số người trong độ tuổi lao động tăng nhanh và tương đối trẻ, năm 1992 chiếm 45,15%, đến năm 2015 tăng lên 61,92%, số người thuộc lực lượng lao động có độ tuổi từ 15 đến 39 tuổi chiếm 65% trong tổng dân số. Mặc dù có sự tăng lên đáng kể về tỷ trọng lực lượng lao động khu vực thành thị, nhưng đến nay vẫn còn 81,86 % lực lượng lao động của tỉnh tập trung ở khu vực nông thôn. Do kết quả cơ cấu kinh tế được điều chỉnh, nên lực lượng lao động giữa các khu vực cũng có nhiều thay đổi. Năm 1992 tỷ lệ lao động đang làm việc trong khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tới 83,1% đến năm 2015 giảm còn 45%. Tỷ lệ lao động làm việc trong các ngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ tăng dần, công nghiệp từ 7,3% tăng lên 22%, dịch vụ từ 9,5% tăng lên 22%.

Chất lượng lao động từng bước được nâng lên. Sau khi tái lập tỉnh, lực lượng lao động chủ yếu là lao động phổ thông chưa qua đào tạo đến nay tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 60% (trong đó lao động qua đào tạo nghề là 40%). Tuy nhiên, lực lượng lao động có chuyên môn kỹ thuật cao vẫn còn thiếu, chưa đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường lao động.

 

Phóng viên:Xin ông cho biết kết quả công tác hướng nghiệp, đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm cho người lao động?

Ông Lâm Xuân Phương:Trong 25 năm qua, công tác giải quyết việc làm luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu ở Ninh Bình. Năm 1992, số lao động được tạo việc làm là 8.295 người, đến năm 2007 tăng lên 16.600 người; từ năm 2010 đến năm 2015, bình quân mỗi năm giải quyết việc làm cho 18.500 lao động, góp phần giảm tỷ lệ thất nghiệp trên địa bàn tỉnh. Để có được kết quả đó, ngành lao động thương binh xã hội (TB&XH)đã chủ động triển khai, phối hợp với các cơ qua liên quan thực hiện tốt một số nội dung:

Thường xuyên tăng cường công tác thông tin thị trường lao động và hướng nghiệp cho người lao động như tổ chức các phiên hội chợ việc làm tỉnh Ninh Bình. Để đổi mới hình thức tuyên truyền và nhằm cung cấp thông tin thường xuyên hơn, Sở Lao động,TB&XH đã tập trung đầu tư xây dựng Sàn giao dịch việc làm trực thuộc Trung tâm Dịch vụ việc làm và đưa vào hoạt động. Sàn giao dịch việc làm được tổ chức với tần suất thường xuyên, quy mô mở rộng tới các huyện, góp phần từng bước phát triển thị trường lao động, gắn kết cung - cầu lao động, tạo cơ hội cho người lao động, người sử dụng lao động và các cơ sở đào tạo tiếp cận về thông tin thị trường đầy đủ hơn, giúp hướng cho người lao động những điều kiện cần thiết để tìm việc làm. Từ năm 2011-2016, Trung tâm đã tư vấn việc làm, tư vấn nghề nghiệp cho 16.750 lượt người và giới thiệu việc làm cho 6.887 lượt người. Website “vlninhbinh.vieclamvietnam.gov.vn”hoạt động liên tục để phục vụ người lao động, cơ quan, tổ chức trong và ngoài tỉnh truy cập, khai thác thông tin vào mọi thời điểm.

Xác định công tác dạy nghề cho lao động, đặc biệt là lao động nông thôn là nhiệm vụ quan trọng, góp phần giảm nghèo, chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ. Sở Lao độngTB&XHđã chủ động tham mưu cho tỉnh tiến hành những giải pháp phát triển công tác đào tạo nghề (phát triển các cơ sở đào tạo nghề, nâng cao chất lượng dạy nghề, ban hành các chương trình, Đề án hỗ trợ dạy nghề....) do đó, công tác đào tạo nghề có những chuyển biến tích cực.

Năm 1998, ngành lao động TB&XH tiếp nhận công tác đào tạo nghề từ ngành Giáo dục và Đào tạo. Tại thời điểm đó, công tác quản lý đến chỉ đạo điều hành đều mới; cơ sở dạy nghề và đội ngũ giáo viên dạy nghề vừa thiếu, vừa yếu chưa quen với công việc; các văn bản chính sách về đào tạo nghề của Nhà nước chưa đồng bộ; tỷ lệ lao động qua đào tạo là 14,5% (trong đó qua đào tạo nghề là 10,3%). Khắc phục những khó khăn và thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, công tác đào tạo nghề đã đạt được nhiều kết quả nổi bật: Hiện nay trên địa bàn tỉnh có 30 cơ sở đào tạo nghề với 1.077 giáo viên, chất lượng đào tạo từng bước được nâng lên; bình quân mỗi năm đào tạo nghề cho từ 16.000 đến 18.000 người góp phần đưa tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề đạt 43%; tỉnh Ninh Bình luôn đứng trong top 10 về số học sinh đạt giải Hội thi tay nghề của cả nước. Kết quả đó góp phần khuyến khích nâng cao chất lượng dạy và học nghề trên địa bàn tỉnh.

Để công tác đào tạo nghề đạt hiệu quả cao, Sở Lao động,TB&XH hướng dẫn các địa phương và cơ sở đào tạo phải gắn đào tạo nghề với giải quyết việc làm, với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Từ kết quả thông tin thị trường cung-cầu lao động, các địa phương và cơ sở đào tạo đã chủ động khảo sát nhu cầu đào tạo nghề của người lao động, nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp trên địa bàn và xây dựng kế hoạch, tổ chức đào tạo nghề và giới thiệu việc làm sau đào tạo nghề đạt hiệu quả cao (tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo nghề đạt trên 80%). 

Công tác xuất khẩu lao động được coi là một nhiệm vụ quan trọng góp phần giải quyết việc làm cho người lao động. Sở Lao động TB&XHđã giới thiệu và tạo điều kiện cho các Công ty có đủ điều kiện hoạt động xuất khẩu lao động tuyển chọn lao động tại các huyện, thành phố. Kết hợp đào tạo nghề với xuất khẩu lao động. Bình quân mỗi năm đưa 1.000 lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài.

Số lao động thu hút vào làm việc tại các doanh nghiệp ngày càng tăng cao. Tổng số doanh nghiệp đăng ký kinh doanh tại Sở Kế hoạch & Đầu tư tỉnh trên 4.000 đơn vị, số doanh nghiệp đang hoạt động khoảng 2.800 đơn vị, với hơn 80.000 lao động. Trong đó, số lao động thu hút vào các khu công nghiệp, cụm công nghiệp là 34.069 người. Lực lượng này làm việc đã góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp đóng trên địa bàn tỉnh đồng thời đã giải quyết vấn đề quan tâm hàng đầu là tạo việc làm cho lao động hiện nay.

           

            Phóng viên:Hiện nay Sở Lao động, TB&XH đang thực hiện các chính sách nào để hỗ trợ người lao động có việc làm đảm bảo an sinh xã hội, thưa ông?

Ông Lâm Xuân Phương:Mặc dù kinh tế có bước phát triển khá song đời sống nhân dân vẫn còn nhiều khó khăn, tỷ lệ lao động thất nghiệp vẫn còn cao. Sở đã chủ động tham mưu cho tỉnh ban hành nhiều chính sách để hỗ trợ người lao động trong đào tạo nghề và giải quyết việc làm. Hiện nay, tỉnh Ninh Bình đã và đang thực hiện có hiệu quả một số chính sách hỗ trợ người lao động như: Hỗ trợ miễn phí người lao động tiếp cận các thông tin về thị trường lao động; tư vấn về việc làm, học nghề, chính sách có liên quan đến quan hệ lao động; giới thiệu việc làm trong nước và xuất khẩu lao động; chính sách hỗ trợ đào tạo nghề cho người lao động; chính sách hỗ trợ vay vốn tạo việc làm; chính sách hỗ trợ đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và chính sách bảo hiểm thất nghiệp.

 

Phóng viên:Ông có thể cho biết tầm quan trọng của yếu tố văn hóa, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc trong nguồn lao động chất lượng cao ở giai đoạn hiện nay?

Ông Lâm Xuân Phương:Yếu tố văn hóa, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc là ý thức bảo vệ cội nguồn, đề cao những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc (yêu nước, cần cù, sáng tạo, nhân ái, khoan dung, hiếu học). Tự hào về truyền thống lịch sử, đấu tranh dựng nước, giữ nước và đấu tranh cách mạng của dân tộc. Tinh thần sẵn sàng bảo vệ độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể của dân tộc. Ý thức bảo vệ chế độ, bảo vệ Nhà nước, lợi ích chính đáng của nhân dân.

Tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc còn thể hiện ở sự tự giác sống và làm việc theo hiến pháp, pháp luật, theo các chuẩn mực đạo đức, phong tục, tập quán của cộng đồng dân tộc, biết tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới có chọn lọc, giữ gìn và quảng bá hình ảnh và nét đẹp của dân tộc, tạo hình ảnh đẹp và tin cậy với bạn bè quốc tế trong giao lưu, hội nhập; là tinh thần dám nghĩ, dám làm, sáng tạo trong học tập, lao động, đời sống; tinh thần vươn lên, lập thân, lập nghiệp, tạo công ăn việc làm, làm giàu chính đáng cho mình và cho xã hội; tinh thần đấu tranh với quan liêu, tham nhũng, lãng phí, cái sai, cái xấu,... để làm lành mạnh hóa xã hội tạo địa bàn cho sự phát triển của xã hội, dân tộc.

Hiện nay, với sự phát triển của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta cùng với việc toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, một mặt tạo ra sự phát triển nhanh chóng về đời sống kinh tế - xã hội, đời sống vật chất của nhân dân ngày càng được nâng cao; mặt khác có những tác động tiêu cực đến lối sống, đạo đức, niềm tin, tình cảm, thị hiếu,... của một bộ phận nhân dân, đặc biệt là người lao động trẻ. Do đó, việc bồi dưỡng ý thức văn hóa, tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc trong lực lượng lao động, nhất là lao động có trình độ đóng vai trò đặc biệt quan trọng, cần phải được quan tâm.

Bồi dưỡng, giáo dục ý thức tự hào, tự tôn dân tộc cho người lao động nói chung, lao động trẻ nói riêng đáp ứng các yêu cầu của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là một nhiệm vụ vừa có ý nghĩa chiến lược, cơ bản, lâu dài, vừa có ý nghĩa cấp bách. Giáo dục, bồi dưỡng ý thức tự hào, tự tôn dân tộc góp phần hình thành lối sống văn hóa cho người lao động, góp phần vào việc xây dựng con người mới phát triển toàn diện, tạo dựng những quan hệ lành mạnh giữa con người với con người, giữa con người với môi trường tự nhiên và hướng tới xây dựng một lối sống Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, kế thừa, phát huy những giá trị đạo đức truyền thống, đạo đức cách mạng của dân tộc, tiếp thu những tinh hoa văn hóa thế giới vừa là mục tiêu, vừa là điều kiện để phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay.

 

Phóng viên:Xin ông cho biết, các giải pháp giải quyết việc làm cho người lao động và nâng cao chất lượng nguồn lao động đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của tỉnh Ninh Bình?

Ông Lâm Xuân Phương:Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác giải quyết việc làm cho người lao động đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao chất lượng nguồn lao động đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của tỉnh Ninh Bình cần phải thực hiện đồng bộ 6 nhóm giải pháp: Một là, đẩy mạnh phát triển kinh tế xã hội trên mọi lĩnh vực; Hai là, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Khai thác có hiệu quả các cơ sở dạy nghề hiện có, định hướng cho chương trình dạy nghề. Tập trung đào tạo các nghề phục vụ cho chương trình phát triển nông nghiệp, nông thôn với các ngành nghề đáp ứng yêu cầu thị trường lao động và chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng phi nông nghiệp. Thực hiện tốt các chính sách tín dụng ưu đãi đối với các đơn vị, doanh nghiệp có hoạt động dạy nghề, tuyển lao động vào dạy nghề và bố trí việc làm tại đơn vị doanh nghiệp. Phối hợp với các doanh nghiệp tổ chức đào tạo các ngành nghề phù hợp cho người lao động có trình độ đáp ứng được nhu cầu sử dụng trong các loại hình doanh nghiệp, phục vụ các khu công nghiệp. Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho chương trình phát triển du lịch trên địa bàn. Ba là, xuất khẩu lao động. Bốn là, cho vay vốn tạo việc làm. Năm là, phát triển thị trường lao động, thông tin thị trường lao động. Sáu là, tăng cường công tác tuyên truyền các chính sách, quy định của pháp luật về giải quyết việc làm, sử dụng lao động, người lao động tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh bằng nhiều hình thức...Tăng cường thực hiện chức năng quản lý nhà nước, thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, giám sát và xử lý sai phạm trong lĩnh vực giới thiệu việc làm, xuất khẩu lao động.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!