Như một mối lương duyên

Email In PDF.

alt

Tình cờ được mời dự một buổi lễ trao giải về Văn học Nghệ thuật của Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, một người bạn văn chương ở một tỉnh láng giềng soi một hồi tiểu sử, danh sách người trúng giải rồi phán: Giáo dục bọn em lấn sân ghê quá, nhìn lại để tính chuyện phản pháo rồi ỉm luôn vì có cãi thì cái sai sẽ thuộc về mình. Nhận xét có vẻ ngẫu hứng đó thực ra là rất có căn cứ. Chỉ muốn “chỉnh” thêm chút, không phải lấn sân mà là kết hợp, bổ sung cho nhau. Bởi vốn từ trong bản chất văn học đã mang tính giáo dục. Sự gắn bó như chữ duyên trong đời sống này. Ở nơi khác thì không rõ sự tương tác giữa Giáo dục và Hội Văn học Nghệ thuật ở mức độ nào nhưng Ninh Bình thì quả là là rõ nét qua suốt chiều dài thời gian.

25 năm qua kể từ khi tái lập tỉnh

, trong xu thế phát triển chung như tất cả các lĩnh vực khác của đời sống xã hội, ngành giáo dục đào tạo tỉnh Ninh Bình từng bước đạt được những thành tích đáng kể. Chất lượng đào tạo trước hết có thể định lượng qua các giải thưởng mà giáo viên và học sinh các cấp nhận được trong sự cọ sát với khu vực và quốc gia, và xếp hạng mà Bộ Giáo dục và Đào tạo vẫn tổng kết hàng năm.Và ở bề sâu là sự thay đổi trong nhận thức của người dạy và người học, sự nhập thân của họ khi đứng trước các vấn đề xã hội. Trong nhiều mối quan hệ qua lại ấy phải kể đến một phương diện trực tiếp và nổi bật là sự giáo thoa với văn học nghệ thuật. Đội ngũ giáo viên, giảng viên, học sinh, sinh viên thuộc các cấp học là nguồn bổ sung ngày càng nhiều lực lượng sáng tác. Họ được đào tạo cơ bản, chuyên sâu về văn học nghệ thuật, sự kết hợp giữa yếu tố thiên bẩm và kinh nghiệm học thuật là tiền đề cho sáng tác và tiếp nhận đạt tới hiệu quả nhất định. Họ gia nhập vào đời sống văn chương của tỉnh nhà bằng cả niềm đam mê, sự công phu, nghiêm túc và một trách nhiệm xã hội thực sự, nghiên cứu tác phẩm và phản ánh đời sống từ nhiều góc nhìn, đem lại sự đa dạng trong sáng tác ở tất cả các thể loại. Đặc biệt là mảng phê bình, hầu hết  nhân sự là các nhà giáo. Bằng sự cảm nhận khách quan và đúc kết các hiện tượng văn học, thể loại văn học các tác giả đã theo dõi, khuyến khích, phát hiện, đánh giá, tổng kết  về văn học nghệ thuật địa phương Ninh Bình. Ở một chừng mực nào đó phê bình còn góp phần điều chỉnh sáng tác. Đội ngũ người thầy cũng là “phương tiện” đắclực khuếch tán ảnh hưởng của tác phẩm văn học, nghệ thuật đến các đối tượng học sinh thông qua trò chuyện và giảng dạy hàng ngày. Khoảng 10 năm trở lại đây thực hiện quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, văn học địa phương Ninh Bình đã chính thức được tuyển chọn và đưa vào giảng dạy trong chương trình THCS. Bằng “kênh” chính thống này học sinh được tiếp xúc với các tác phẩm của các nhà văn, nhà thơ Ninh Bình tiêu biểu, hiểu hơn về quê hương mình. Ở nhiều chi Hội Văn học nghệ thuật địa phương như Yên Mô, Nho Quan, Yên Khánh, những nhà giáo tham gia hoạt động sáng tác còn giữ vai trò kết nối giữa các thành viên, giữa các chi Hội với Hội Văn học nghệ thuật tỉnh khi tổ chức các hoạt động tập thể. Nổi bật là các sự kiện văn hóa lớn như Ngày Thơ Việt Nam, kỷ niệm 250 năm ngày sinh danh nhân văn hóa thế giới, Đại thi hào Nguyễn Du... Nhiều người trong số họ đã là những tác giả thành danh góp phần khẳng định vị thế của Hội trong văn chương nước nhà.

Cùng với mốc tái lập tỉnh là sự ra đời và trưởng thành từng bước của Hội Văn học Nghệ thuật Ninh Bình. Hoạt động của Hội cũng đã tác động không nhỏ đến các khâu của quá trình giáo dục. Tác phẩm văn học nghệ thuật ra đời đã góp phần bồi dưỡng tình cảm thẩm mỹ cho học sinh, sinh viên. Đó là sự hiểu biết về phong tục tập quán, vẻ đẹp của thiên nhiên và con người quê hương Ninh Bình, những xu thế, hiện tượng nên hay không nên trong cuộc sống, sự giao thoa giữa văn học Việt Nam với các nước trên thế giới. Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình còn là nơi để các thày cô và các em thử bút. Hàng năm vào dịp hè trại sáng tác được mở tạo điều kiện cho các  em có năng khiếu tham gia sáng tác. Rất nhiều cây bút hoạt động chuyên nghiệp trong lĩnh vực báo chí và văn chương sau này đã có một khởi đầu tình nghĩa và thú vị như thế.

Đã cùng nhau đi qua cả một chặng đường dài bằng sự gắn bó mật thiết, đã có sự tác động qua lại tích cực nhất. Nhân một dịp vui, nhắc lại kỷ niệm với hi vọng mối lương duyên ấy vẫn tiếp tục được nối dài cho một ngày mai có quá nhiều việc phải làm vì sự phát triển chung của quê hương.